अत्र्यांचा सत्कार

आचार्य प्रल्हाद केशव अत्रे यांचा सत्कार समारंभ होता. पु.ल. वक्ते होते. आचार्य अत्र्यांच्या झुंजार वृत्तीचा गौरव करताना ते म्हणाले, ‘‘आचार्य अत्र्यांचं नाव जरी प्रल्हाद असलं तरी कर्तृत्व मात्र नरसिंहाचं आहे!’’ टाळ्यांच्या कडकडाटानं श्रोत्यांचा प्रतिसाद मिळाला.

६१

 

पु.लं.नी वयाची साठ वर्षे पूर्ण केली. त्यानिमित्त जयवंत दळवी संपादित ‘पु.ल. एक साठवण’ हे पुस्तक प्रकाशित करण्यात आलं. पु.लं.च्या एकसष्ठी समारंभात भाषण करताना ते म्हणाले −

‘‘आज मला प्रथमच एकसष्ठावं वय लागत असल्यानं अशा वेळी काय बोलतात याची मला कल्पना नाही!’’

श्रोत्यांनी या वाक्याला मनपसंत दाद न दिली तरच नवल.

तोटा वाटून घ्या!

प्रा. श्रीराम पुजारी आणि पु.ल. खास दोस्त.

पुण्यात एकदा पु.ल., राम पुजारी बादशाही बोर्डिंगमध्ये चहा पीत बसलेले. तेवढ्यात अरविंद गोखले तिथे आले. गप्पा रंगत आल्या. अरविंद गोखले म्हणाले, हे प्रकाशक आपल्याला लुटतात. आपल्याला फारसे पैसे देत नाहीत. तेव्हा आपणच आपली पुस्तके प्रकाशित करूया. आपण ती प्रकाशकांना द्यायचीच नाही.

त्यावर पुल. अगदी गंभीरपणाचा आव आणून म्हणाले −

‘‘ही कल्पना फारच चांगली आहे. फक्त वर्षअखेरीला येणारा तोटा आपण सार्यांनी वाटून घ्यायचा म्हणजे झालं.’’

पॅसेज

प्राध्यापक वरवंटे यांचा इंग्रजीचा तास म्हणजे विद्यार्थ्यांना कंटाळा यायचा. त्यांचं लांबलचक भाषण केव्हा संपतंय असं व्हायचं. एकदा त्यांचा तास संपल्यावर त्यांनी पु.लं.ना विचारलं - ‘‘कसं काय वाटलं लेक्चर?’’

त्यावर पु.लं.नी एक फिरकी घेतली.

‘‘वा! फारच छान. विशेषतः भाषण चालू असताना एक पॅसेज मला फारच आवडला.’’

‘‘हो का! कोणता पॅसेज?’’

‘‘तो पॅसेज म्हणजे या हॉलमधून बाहेर वरांड्यात जाण्याचा!’’

थापा मारिया

‘माझं लंडन’ फेम मीना प्रभु यांच्याकडे पु.ल. लंडनला उतरले होते. त्यांच्या घरी कामाला जी बाई होती तिचं नाव होतं मारिया. काही कारणांनी ती नियमितपणे कामावर येऊ शकत नव्हती. कधी आज येईल तर उद्या येणार नाही. त्यामुळे मीना प्रभुंची थोडीफार धांदल उडत होती. पु.लं.च्या हे लक्षात आलं होतं.

‘‘आज तरी ही मारिया येते का पाहायचं.’’ मीना प्रभु म्हणाल्या.

‘‘अगं मीना, तुझी ही मारिया, नुसती मारिया नाही तर थापा मारिया आहे!’’

अक्कल कोठे आहे?

व्यंगचित्रकार मंगेश तेंडुलकर पु.लं.च्या घरी गेले होते. तेव्हा तिथे एक गृहस्थ पु.लं.ना भेटायला आले. त्यांनी आपली ओळख करून दिली. ‘‘मी कुलकर्णी, अक्कलकोटहून आलोय.’’

पु.लं.ना जरा खोडी करावीशी वाटली. त्यांनी कुलकर्ण्यांचा कोट-टोपीचा पोशाख पाहिला. ते म्हणाले, ‘‘तुम्ही येताना फक्त कोटच आणलात वाटतं?’’

लठ्ठ वासुअण्णा

‘तुझे आहे तुजपाशी’ या नाटकात वासुअण्णा म्हणजे देवासकरांचा दिवाणजी. ही भूमिका शरद तळवलकरांनी केली होती. ते अंगाने लठ्ठ होते. त्या नाटकाच्या एका खेळाला पु.ल. आले होते. प्रयोगानंतर पु.ल. शरद तळवलकरांना भेटले.

‘‘पिल्या, वासुअण्णा कसा झाला?’’ तळवलकरांनी विचारले.

पु.लं.नी शरद तळवलकरांना म्हणजेच त्यांच्या लठ्ठ शरीराला निरखून पाहिलं आणि प्रतिक्रिया व्यक्त केली:

‘‘काम चांगलं झालं. पण देवासकरांचं अन्न देवासकरांपेक्षा वासुअण्णांच्या अंगीच चांगलं लागलेलं दिसतं!’’